BHV-training: wat is het en is het verplicht voor jouw bedrijf?

In 2024 had 2,4 procent van de Nederlandse werknemers een arbeidsongeval, tegenover 2,7 procent in 2023. Klinkt misschien als een kleine groep, maar achter dat percentage schuilen duizenden mensen die gebaat waren bij snelle, goed getrainde hulp op de werkvloer. Want in de eerste minuten na een brand, een val of een plotselinge hartstilstand maakt goede bedrijfshulpverlening het verschil tussen een beheersbare situatie en een ramp.

BHV staat voor bedrijfshulpverlening en is in Nederland geen vrijblijvende keuze. In de Arbowet staat dat iedere werkgever verplicht is bedrijfshulpverlening te organiseren en één of meer BHV'ers aan te wijzen. Toch zijn er nog steeds organisaties die dit onvoldoende op orde hebben, soms uit onbekendheid met de wet, soms omdat ze denken dat het voor hun kleine bedrijf niet geldt. Beide aannames zijn onjuist.

In dit artikel lees je precies wat BHV inhoudt, wat de wet van jou verwacht, welke misvattingen er leven rond BHV-training verplicht, en hoe je het praktisch goed regelt voor jouw organisatie.

Wat is bedrijfshulpverlening precies?

Een bedrijfshulpverlener (BHV'er) is een medewerker die is opgeleid om in geval van nood werknemers en klanten in veiligheid te brengen. Een BHV'er alarmeert hulpdiensten, heeft geleerd hoe hij een pand moet ontruimen en kan bij een ongeval eerste hulp verlenen. Denk aan een collega die weet hoe hij een brand in een prullenbak blust voordat het escaleert, of die een bewusteloze medewerker in de juiste houding legt terwijl de ambulance onderweg is. Een BHV'er is nadrukkelijk geen professionele hulpverlener en mag zichzelf niet in gevaar brengen bij het helpen van collega's. De rol is die van eerste schakel, niet van brandweer of medisch specialist.

BHV stelt bedrijven in staat om snel te reageren in noodsituaties, bijvoorbeeld bij brand, een ongeval of een ander ongeluk. Een BHV'er kan helpen bij het blussen van een kleine brand, maar ook eerste hulp verlenen als iemand gewond of onwel is. Drie kerncompetenties staan daarbij centraal: eerste hulp verlenen (inclusief reanimatie), brandbestrijding en het begeleiden van een ontruiming.

Is BHV-training verplicht voor jouw bedrijf?

BHV is wettelijk verplicht voor elk bedrijf met minimaal één werknemer. Dit staat in de Arbeidsomstandighedenwet, beter bekend als de Arbowet. Heb je dus personeel in dienst, dan ben jij als werkgever gehouden aan deze verplichting. De BHV-verplichting is vastgelegd in twee artikelen van de Arbowet: in artikel 3 staat dat de werkgever doeltreffende maatregelen moet nemen op het gebied van veiligheid, en artikel 15 gaat specifiek over BHV, met daarin de verplichting om één of meer werknemers aan te wijzen als bedrijfshulpverlener.

Let op: ook uitzendkrachten, stagiaires en vrijwilligers vallen onder jouw verantwoordelijkheid als werkgever. Je moet dus ook voor hen BHV geregeld hebben. Dit is een punt dat in de praktijk weleens over het hoofd wordt gezien. Heb je een stagiaire een halfjaar in dienst? Dan geldt jouw BHV-plicht ook voor die persoon.

Ben je eenmanszaak? Dan ben je in principe niet verplicht tot BHV. Wel ben je als zzp'er verantwoordelijk voor je eigen veiligheid. Zodra iemand anders bij jou aan het werk is, verandert de situatie direct.

Hoeveel BHV'ers heb je nodig?

In de Arbowet is niet geregeld hoeveel bedrijfshulpverleners er binnen een bedrijf moeten zijn. De wet geeft alleen aan dat er altijd voldoende BHV'ers aanwezig moeten zijn. Dat klinkt vaag, maar heeft een goede reden: de benodigde bezetting hangt sterk af van de aard van je bedrijf. Een kantoor met tien medewerkers vraagt om een andere BHV-organisatie dan een productiebedrijf met ploegendienst of een grote publieksevenementenlocatie.

Het aantal BHV'ers is afhankelijk van de grootte van het bedrijf en de risico's die er spelen. Deze risico's volgen uit een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Hoeveel BHV'ers je nodig hebt, bepaal je dus met jouw RI&E. Zijn de risico's in jouw bedrijf groter, dan vraag je ook meer kennis en meer mankracht van je BHV-team.

Het is daarbij belangrijk om rekening te houden met uitval van BHV'ers door bijvoorbeeld vakanties of ziekte. Zorg dat je daarop voorbereid bent door voldoende mensen tot bedrijfshulpverlener op te leiden. Meerdere BHV'ers binnen een bedrijf bieden flexibiliteit tijdens vakanties en ziekteperiodes.

Een veelvoorkomende misvatting over BHV

Een hardnekkige misvatting is dat een eenmalige BHV-cursus voor de rest van de loopbaan geldig is. Dat is niet zo. Een BHV-certificaat is één jaar geldig. Volgens de BHV-verplichtingen is het verplicht om jaarlijks een herhalingscursus te volgen om de kennis en vaardigheden up-to-date te houden. Noodprocedures en wetgeving veranderen regelmatig. Herhaling zorgt ervoor dat BHV'ers klaar blijven voor actie. Iemand die vijf jaar geleden zijn BHV-certificaat haalde en sindsdien geen herhalingstraining volgde, telt wettelijk gezien niet meer mee als volwaardig inzetbare BHV'er.

Een tweede misvatting: de gedachte dat je werknemers kunt verplichten om BHV'er te worden. Vrijwillige betrokkenheid van de werknemer is meestal effectiever. Stimuleer medewerkers liever door de rol aantrekkelijk te maken, bijvoorbeeld via een jaarlijkse vergoeding of extra ontwikkelmogelijkheden. Gemotiveerde BHV'ers presteren beter onder druk.

Wat als je BHV niet goed regelt?

De werkgever blijft altijd eindverantwoordelijk voor de bedrijfshulpverlening en kan aansprakelijk gesteld worden bij incidenten met een onnodig slechte afloop. Dat is een groot risico, zowel menselijk als financieel. Is de bedrijfshulpverlening in jouw bedrijf niet in orde, dan kan de Nederlandse Arbeidsinspectie maatregelen nemen. Je kunt zelfs een boete krijgen. Concreet riskeer je als werkgever een boete tot 9.000 euro als er geen BHV geregeld is.

Praktisch aan de slag met BHV

Wil je BHV goed en compliant regelen? Onderstaande stappen helpen je op weg:

• Voer eerst een RI&E uit om de risico's in jouw bedrijf in kaart te brengen. De BHV-behoefte volgt rechtstreeks uit de RI&E.
• Spreid BHV'ers zoveel mogelijk over de verschillende locaties en afdelingen, zodat zij in geval van nood snel kunnen handelen.
• Laat BHV'ers ongeveer één keer per jaar een herhalingscursus volgen en organiseer jaarlijks een ontruimingsoefening.
• Zorg ervoor dat BHV'ers voldoende zijn opgeleid en leg vast hoe ze zijn opgeleid. De arbeidsinspectie zal je naar deze registratie vragen.
• Zorg dat de BHV zoveel mogelijk aansluit bij de praktijk, dat er geoefend wordt en dat er nascholing plaatsvindt.

Bij Care Concern begeleiden we organisaties van alle groottes bij het opzetten van een solide BHV-organisatie: van de eerste RI&E-analyse tot het jaarlijks plannen van herhalingstrainingen. Zo weet je zeker dat jouw team altijd klaar is als het erop aankomt.

BHV-training verplicht: voor elk bedrijf met personeel geldt die plicht, ongeacht de omvang of branche. Wie dat serieus neemt, beschermt niet alleen zijn medewerkers en bezoekers, maar ook de eigen organisatie tegen juridische en financiële risico's.

Key takeaways

• BHV is wettelijk verplicht voor iedere werkgever met minimaal één werknemer, vastgelegd in artikel 15 van de Arbowet.
• Het juiste aantal BHV'ers bepaal je op basis van jouw RI&E, rekening houdend met bedrijfsgrootte, risico's en uitval door vakantie of ziekte.
• Een BHV-certificaat is één jaar geldig; jaarlijkse herhalingstraining is wettelijk vereist, geen optie.
• Ook uitzendkrachten, stagiaires en vrijwilligers vallen onder jouw BHV-verantwoordelijkheid als werkgever.
• Bij onvoldoende BHV riskeert jouw bedrijf een boete tot 9.000 euro en aansprakelijkheid bij incidenten.
• Vrijwillige deelname werkt beter dan verplichting: maak de BHV-rol aantrekkelijk met erkenning en een jaarlijkse vergoeding.
• Leg altijd schriftelijk vast wie jouw BHV'ers zijn, welke opleiding ze volgden en wanneer ze die afsloten.

Wil je weten hoe jouw organisatie ervoor staat? Care Concern helpt je graag met een praktische BHV-inventarisatie en begeleiding bij de juiste trainingen. Neem gerust contact op en zorg dat jouw team morgen klaar is als het vandaag misgaat.